بزرگنمايي:

سیاست و بازاریابی - ایسنا / کاتالین کاریکو، برنده جایزه نوبل فیزیولوژی یا پزشکی ۲۰۲۳، سال‌ها پیش از آنکه جهان او را به ‌عنوان یکی از چهره‌های تاثیرگذار علم بشناسد، با شکست‌های پیاپی، رد شدن طرح‌های پژوهشی و اخراج از دانشگاه روبه‌رو شده بود؛ اما پافشاری او بر تحقیقات آران‌ای پیام‌رسان سرانجام به یکی از مهم‌ترین پیشرفت‌های پزشکی معاصر و توسعه واکسن‌های کرونا انجامید.
کاتالین کاریکو با مقاومت روبه‌رو شد، تنزل رتبه یافت و در نهایت مجبور به ترک دانشگاه شد، اما هرگز تمرکز خود را از دست نداد و کار خود را برای مهار آران‌ای پیام‌رسان برای واکسن‌ها و درمان‌های جدید دو برابر کرد. کشف این برنده جایزه نوبل، توسعه واکسن‌های موثر علیه کووید-۱۹ را ممکن ساخت و از میلیون‌ها نفر محافظت کرد. کاتالین کاریکو که در سال ۱۹۵۵ در سولنوک مجارستان متولد شد، بدون آب لوله‌کشی، تلویزیون یا حتی وجود پیشینه خانوادگی‌ در عرصه علمی بزرگ شد. با این وجود، در مدرسه ابتدایی، او جوایز زیست‌شناسی را به دست آورد که ناشی از کنجکاوی خودش و حمایت خانواده‌اش بود. کاریکو می‌گوید: والدینم ما را به درس خواندن تشویق می‌کردند، زیرا خودشان چنین فرصتی نداشتند.
به نقل از وب‌سایت رسمی جوایز نوبل، با این حال، همه تا این اندازه حمایت‌گر نبودند. یکی از معلمانش به او گفت که مطمئن می‌شود او به دانشگاه نرود. کاریکو به جای تسلیم شدن، سخت‌تر کار کرد. پس از یک بازدید تابستانی از مدرسه که با هدف جذب دانش‌آموزان مستعدی که والدینشان کارگر بودند، انجام شد، کاریکو در دانشگاه سگد (Szeged) که یک مرکز تحقیقاتی معتبر در مجارستان است، پذیرفته شد. او می‌گوید: این مثل برنده شدن در قرعه‌کشی بود.
او دکترای خود را در رشته بیوشیمی در سال ۱۹۸۲ به پایان رساند، قبل از اینکه کار خود را با آران‌ای پیام‌رسان (mRNA) آغاز کند؛ این پیام‌رسان به ژنوم انسان که در دی‌ان‌ای کدگذاری شده است، کمک می‌کند تا توسط دستگاه سلولی بدن خوانده شود. وقتی آزمایشگاه او بودجه خود را از دست داد، او تصمیم گرفت گامی تغییر دهنده در زندگی خود بردارد و به همراه خانواده‌اش به ایالات متحده نقل مکان کند.
از آنجایی که دولت مجارستان فقط به کاریکو اجازه می‌داد ۱۰۰ دلار از کشور خارج کند، او ماشین خود را در بازار سیاه فروخت و درآمد حاصل از آن که کمی بیش از ۱۰۰۰ دلار بود را در خرس عروسکی دختر دو ساله‌اش پنهان کرد. او به همراه همسر و دخترش به این سفر رفت. دختری که در بزرگسالی دو مدال طلای المپیک را برای ایالات متحده در رشته قایقرانی به دست آورد.
کاریکو می‌گوید: این سفر برایم یک شوک فرهنگی بود. رفتن از مجارستان امروز به ایالات متحده بسیار متفاوت از سال ۱۹۸۵ است. کاریکو کار خود را در دانشگاه تمپل آغاز کرد؛ جایی که در آزمایش‌های بالینی با استفاده از آران‌ای برای درمان بیماران مبتلا به ایدز شرکت داشت. سپس در سال ۱۹۸۹ به دانشگاه پنسیلوانیا پیوست تا روی آران‌ای پیام‌رسان کار کند، البته در آن زمان توسط جامعه علمی گسترده‌تر به عنوان عنصری ناپایدار و بی‌فایده در نظر گرفته می‌شد. او در هدف خود برای تبدیل آران‌ای پیام‌رسان به یک درمان پزشکی ثابت‌قدم ماند و اکتشافات کوچکی انجام داد، اما برای تامین بودجه به مشکل برخورد. با وجود تنزل رتبه، او به کار خود ادامه داد، انگار که هیچ اتفاقی نیفتاده است.
او نمی‌دانست که گفتگویی کوتاه در کنار دستگاه فتوکپی سرنوشت او را تغییر خواهد داد. در اواخر دهه ۱۹۹۰، کاریکو با درو وایزمن، یک ایمونولوژیست با مدرک دکترا در میکروبیولوژی که سعی در طراحی واکسن‌های بهتر داشت، آشنا شد. این دو محقق با همکاری یکدیگر، آران‌ای پیام‌رسان را مهار و سعی کردند نوع جدیدی از واکسن را بسازند که قادر به ایجاد ایمنی بدون تزریق عوامل بیماری‌زا به بدن باشد. کاریکو و وایزمن، به عنوان متخصصان در زمینه‌های مختلف، دائما به یکدیگر آموزش می‌دادند.
آزمایش‌های اولیه آنها با استفاده از آران‌ای پیام‌رسان مصنوعی در موش‌ها دلسردکننده بود. پاسخ‌های ایمنی التهابی مضر باعث بیماری جوندگان و گاهی مرگ آنها می‌شد. پس از سال‌ها بررسی علت التهاب و نحوه پیشگیری از آن، به طرز عجیبی، کاریکو و وایزمن به موفقیتی دست یافتند. وقتی این دو نفر پایه‌های آران‌ای‌ پیام‌رسان را اصلاح کردند، دریافتند که واکنش‌های التهابی ناخواسته با موفقیت مسدود شده‌اند، در حالی که تولید پروتئین‌های مورد نظر افزایش یافته است. کاریکو می‌گوید: ما در آن لحظه متوجه شدیم که این موضوع بسیار مهم خواهد بود و می‌توان از آن در واکسن‌ها و روش‌های درمانی استفاده کرد.
او و وایزمن فکر می‌کردند که کشف آنها پس از انتشار در سال ۲۰۰۵ توجه قابل توجهی را به خود جلب خواهد کرد. این دو در این مورد می‌گویند: ما فکر می‌کردیم که تلفن بی‌وقفه زنگ می‌خورد. اما هیچ اتفاقی نیفتاد. تلفن زنگ نخورد. هیچ کس اهمیتی نداد.
در عوض، کار آنها با ناباوری مواجه شد. در سال ۲۰۱۳، کاریکو پس از آنکه دانشگاهش از بازگرداندن سمت سابقش به او خودداری کرد، مجبور به بازنشستگی شد و به بدترین وضعیت خود رسید. او می‌گوید: آنها به من گفتند که جلسه‌ای داشته‌اند و به این نتیجه رسیده‌اند که من در حد و اندازه هیئت علمی نیستم. بعد از ۲۴ سال از دانشگاه پنسیلوانیا بیرونم کردند. نه مهمانی خداحافظی، نه هیچ چیز، فقط برو بیرون. به سمت پارکینگ رفتم و فکر کردم بعدش چه می‌شود؟
فصل دیگری برای کاریکو آغاز شد. او تصمیم گرفت به شرکت زیست‌دارویی بیوان‌تک (BioNTech) بپیوندد و همین منجر به سفر او بین آلمان و ایالات متحده برای یک دهه شد. با وجود رفت و آمد طولانی، او از انجام آزمایش‌های شخصی و تلاش برای رسیدن به یک هدف مشترک برای توسعه یک محصول درمانی لذت می‌برد. او می‌گوید: این کار از کاغذبازی و ارجاعات بیشتر معنادارتر بود.
در اوایل سال ۲۰۲۰، کووید-۱۹ در سراسر جهان شیوع پیدا کرد و دانشمندان برای توسعه واکسنی برای محافظت از جمعیت جهان تلاش کردند. اکنون، سرانجام زمان انجام کاری که کاریکو و وایزمن دهه‌ها قبل انجام داده بودند، فرا رسیده بود. دانشمندان الگوی آران‌ای پیام‌رسان اصلاح‌شده‌ آنها را گرفتند و آن را به همراه توالی ژنتیکی ویروس که توسط چین به اشتراک گذاشته شده بود، برای طراحی واکسن استفاده کردند. واکسن جدید کووید-۱۹ توانست با سرعت چشمگیری آماده شود و برای میلیون‌ها نفر امیدبخش و محافظت‌کننده باشد. کار سختی که وایزمن و کاریکو انجام دادند، سرانجام نتیجه داد.
نامه‌ای از یک خانه سالمندان به کاریکو کمک کرد تا دریابد پژوهش‌هایش تا چه اندازه زندگی مردم را دگرگون کرده است. هنگامی که آزمایش یکی از ساکنان آن خانه سالمندان مثبت شد، همه نگران بودند که یک‌سوم سالمندان جان خود را از دست بدهند؛ اما از آنجا که آن‌ها یک هفته پیش واکسن زده بودند، همگی زنده ماندند و با برگزاری جشنی برای کاتالین کاریکو، عکس‌هایی از آن مراسم شاد را برای او فرستادند.
کاریکو می‌گوید: می‌توانم به شما بگویم که خواندن آن نامه و دیدن آن عکس‌ها، از هر جایزه‌ای، حتی جایزه نوبل، برایم مهم‌تر بود. او افزود: من هیچ‌وقت اشتیاقی برای شناخته شدن نداشتم. برای من همین کافی بود که خودم بدانم چه کاری انجام داده‌ام.
برآورد می‌شود که واکسن کووید-۱۹ در فاصله سال‌های ۲۰۲۰ تا ۲۰۲۴ از مرگ ۲.۵ میلیون نفر جلوگیری کرده باشد. فناوری زیربنایی این واکسن که توسط کاریکو و وایسمن پایه‌گذاری شد، اکنون برای پیشگیری از سایر بیماری‌های عفونی و همچنین به ‌عنوان روشی برای درمان سرطان در حال توسعه است.
کاریکو که پیش‌تر برای دریافت کمک‌هزینه‌های پژوهشی با دشواری‌های فراوانی روبه‌رو بود، به نخستین دانشگاه خود، دانشگاه سگد، بازگشت و از جایزه نقدی خود برای تامین مالی پژوهش‌های آران‌ای و حمایت از نسل بعدی دانشمندانی که راه او را ادامه می‌دهند، استفاده کرد.
او در سال ۲۰۲۳ جایزه نوبل فیزیولوژی یا پزشکی را به ‌طور مشترک با درو وایزمن دریافت کرد و از این فرصت برای قدردانی از دانشمندانی که راه را برای پژوهش‌های او هموار کرده بودند، بهره برد.
او بعدها گفت: از کسانی هم که تلاش کردند زندگی مرا دشوار کنند، تشکر می‌کنم؛ چون باعث شدند سخت‌تر کار کنم و مقاوم‌تر شوم.